Een lichtplan voor je keuken maak je door de ruimte op te delen in drie verlichtingslagen: algemene verlichting, taakverlichting en accentverlichting. Combineer deze lagen bewust, stem de kleurtemperatuur af op de activiteiten in de keuken en zorg voor voldoende lux op de werkbladen. Hieronder vind je antwoord op de meest gestelde vragen over keukenverlichting, van de juiste lux-waarden tot de aanpak boven een keukeneiland.
Een goede keukenverlichting bestaat uit drie lagen: algemene verlichting voor de basisverlichting van de ruimte, taakverlichting gericht op werkbladen en het aanrecht, en accentverlichting voor sfeer en diepte. Pas je al deze drie lagen toe, dan creëer je een keuken die zowel functioneel als aantrekkelijk is.
De algemene verlichting vormt de basis. Denk aan inbouwspots in het plafond of een grote plafondlamp die de ruimte helder en gelijkmatig verlicht. Zonder deze laag ontstaan donkere hoeken en een onaangenaam contrast met lichtere werkplekken.
De taakverlichting is de meest functionele laag. Hier gaat het om verlichting die direct op de plek van handeling is gericht: onder de keukenkastjes, boven het aanrecht of boven de kookzone. Goede taakverlichting voorkomt schaduwen op het werkblad en maakt koken veiliger en aangenamer.
De accentverlichting voegt karakter toe. Denk aan verlichte glazen kasten, ledstrips achter een achterwand of een decoratieve hanglamp boven het keukeneiland. Deze laag is niet strikt noodzakelijk, maar maakt het verschil tussen een functionele en een echt sfeervolle keuken.
Voor een keuken wordt aanbevolen om op de werkbladen minimaal 300 tot 500 lux te realiseren. Op plekken waar je nauwkeurig werkt, zoals snijden of het lezen van recepten, is 500 lux of meer wenselijk. Voor de algemene ruimteverlichting volstaat doorgaans 150 tot 300 lux.
Lux is de eenheid voor verlichtingssterkte: het geeft aan hoeveel licht er daadwerkelijk op een oppervlak valt. Een hoge luxwaarde betekent niet automatisch dat de verlichting goed is, want de verdeling en richting van het licht zijn minstens zo belangrijk. Eén felle lamp in het midden van de keuken haalt misschien de gewenste lux, maar creëert tegelijkertijd storende schaduwen op het werkblad zodra je ervoor staat.
Combineer daarom altijd meerdere lichtbronnen om een gelijkmatige verdeling te bereiken. Taakverlichting onder de bovenkastjes is hierbij onmisbaar, omdat die het licht precies op het werkoppervlak richt zonder dat jouw eigen lichaam een schaduw werpt.
Boven het aanrecht zijn ledstrips of kleine LED-inbouwspots onder de bovenkastjes het meest geschikt. Ze verlichten het werkblad direct en schaduwvrij. Als er geen bovenkastjes aanwezig zijn, zijn opbouwspots of een rij inbouwspots in het plafond vlak boven het aanrecht een goed alternatief.
LED is de standaardkeuze voor keukenverlichting, en dat is niet zonder reden. LED-lampen geven weinig warmte af, zijn energiezuinig, gaan lang mee en zijn beschikbaar in uiteenlopende kleurtemperaturen. Dat laatste is boven het aanrecht extra relevant, omdat je hier werkt met voedsel waarbij kleurweergave belangrijk is.
Let bij de keuze op de kleurweergave-index (CRI). Een CRI van 90 of hoger zorgt ervoor dat kleuren van voedsel, keukengerei en werkbladen er natuurlijk en levensecht uitzien. Een lage CRI maakt groenten er flets uitzien en maakt het lastiger om te beoordelen of vlees gaar is.
Voor een meer decoratieve aanpak boven het aanrecht, bijvoorbeeld als er geen kasten hangen, kun je ook kiezen voor een professioneel lichtplan waarbij de positie van spots of armaturen precies wordt afgestemd op de indeling van jouw keuken.
Voor keukenverlichting is een kleurtemperatuur tussen 2700K en 4000K het meest geschikt. Voor taakverlichting op het aanrecht is 3000K tot 4000K ideaal: helder genoeg om goed te werken, maar niet zo koud dat de ruimte klinisch aanvoelt. Voor de sfeerverlichting in dezelfde keuken kun je kiezen voor 2700K voor een warmere, gezelligere uitstraling.
Kleurtemperatuur wordt uitgedrukt in Kelvin (K). Hoe lager het getal, hoe warmer en geler het licht. Hoe hoger, hoe witter en koeler. In een keuken combineer je idealiter twee zones: een warmere toon voor de eet- en leefzone en een iets koelere toon voor de werkzone.
Dimbare verlichting met een dim-to-warm functie biedt hierin de meeste flexibiliteit. Bij vol vermogen geeft de lamp een helder, neutraal wit licht voor het koken. Zodra je dimt, verschuift de kleur automatisch naar een warmere toon, vergelijkbaar met de sfeer van een gloeilamp. Zo past de verlichting zich aan het moment van de dag en de activiteit in de keuken aan.
Boven een keukeneiland hang je bij voorkeur één of meerdere hanglampen op een hoogte van 70 tot 80 centimeter boven het werkblad. Dit geeft gerichte taakverlichting en voegt tegelijkertijd een sterk visueel element toe aan de ruimte. Zorg dat de hanglampen in lijn zijn met de lengte-as van het eiland.
De keuze voor het aantal hanglampen hangt af van de lengte van het eiland. Een eiland van 120 centimeter kan toe met één brede hanglamp. Bij een eiland van 180 centimeter of langer zijn twee of drie kleinere hanglampen een betere keuze, zowel qua lichtverspreiding als qua proportie.
De ideale ophanghoogte van 70 tot 80 centimeter boven het blad geldt als richtlijn, maar pas dit aan op de verhouding van de lamp en de ruimte. Grote, bolvormige hanglampen hangen iets hoger om het zicht niet te blokkeren. Smalle, gerichte pendellampen mogen iets lager hangen.
Hanglampen boven een keukeneiland vervangen de algemene plafondverlichting niet volledig. Combineer ze altijd met inbouwspots of een andere vorm van ruimteverlichting, zodat de rest van de keuken niet in de schaduw valt. Een goede balans tussen de lichtbronnen voorkomt harde contrasten en maakt de ruimte als geheel prettiger.
Een lichtadviseur is waardevol zodra je een nieuwe keuken laat plaatsen, een verbouwing plant of merkt dat de huidige verlichting niet naar wens functioneert. Zeker bij een keuken met een complexe indeling, een keukeneiland of een open woonkeuken loont het om de verlichting professioneel te laten ontwerpen voordat de aansluitingen worden aangelegd.
Veel mensen kiezen verlichting als laatste stap bij het inrichten van een keuken, terwijl de aansluitingspunten al lang vastliggen. Dat beperkt de mogelijkheden. Door vroegtijdig een lichtadvies in te winnen, houd je alle opties open: van de positie van inbouwspots tot de bedrading voor hanglampen boven het eiland.
Een lichtadviseur kijkt niet alleen naar losse lampen, maar naar het geheel: de daglichttoetreding, de afmetingen van de ruimte, de kleur van de keukenfronten en de activiteiten die in de keuken plaatsvinden. Dat levert een samenhangend en doordacht lichtplan op dat aansluit bij jouw stijl en budget.
BAVA Light Concepts stelt voor iedere keuken een professioneel lichtplan op, volledig afgestemd op jouw ruimte, stijl en wensen. Het proces begint met een vrijblijvend intakegesprek, waarna een lichtadviseur aan de slag gaat met een concreet plan en bijbehorende offerte. Hierbij wordt rekening gehouden met:
BAVA beschikt over een eigen fabriek waar verlichting op maat wordt geproduceerd, en een showroom van meer dan 1.000 m² in Den Haag waar je de mogelijkheden in het echt kunt ervaren. Wil je een lichtplan laten opstellen voor jouw keuken? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek met een van de lichtadviseurs.
070 – 345 00 45
informatie@bava.nl
BAVA Light Concepts
Sylvain Poonsstraat 14
2548 XX Den Haag
Meer dan 2000+ tevreden klanten door heel Nederland.
Lichtplan
Particuliere verlichting
Kerkverlichting
Museumverlichting
Maatwerk verlichting
Projectverlichting
Etalageverlichting
Visuele beperking